Terug naar overzicht

Ondernemer aan de bedelstaf

Duizenden ondernemers op leeftijd zijn tot de bedelstaf veroordeeld omdat ze hun bedrijf niet op tijd verkopen. ‘Ze vinden de biedingen te laag, gaan langer door en beginnen te kwakkelen. Zo eten ze hun pensioen op en zijn aangewezen op een uitkering’, zegt onderzoeker Lex van Teeffelen die in opdracht van de Kamer van Koophandel Nederland het probleem in kaart heeft gebracht.

Pensioendrama Risico’s te laat verkopen

  • Oudere ondernemer wacht te lang met verkoop van bedrijf
  • Hoop op hogere prijs op langere termijn is ongegrond
  • Ondernemer die doorgaat, presteert vaak minder goed
  • Groot risico dat bedrijf afglijdt en niet te verkopen is
  • Ondernemer loopt gevaar zijn pensioen te verspelen
  • Sluiting van bedrijf dreigt
  • Probleem speelt bij groep van 17.500 babyboomers

Hij spreekt van een ‘stil pensioendrama’, dat dreigt voor zo’n 17.500 babyboomers. De groep omvat ondernemers van 50 jaar of ouder, overwegend actief in het mkb en gezamenlijk goed voor 50.000 banen. Zij zouden hun bedrijf willen verkopen om stil te gaan leven, maar merken dat de waarde is gedaald onder invloed van de crisis. In plaats van genoegen te nemen met een lagere prijs, gaan ze door in de hoop op betere tijden. ‘Een onverstandig besluit’, zegt Van Teeffelen, die verbonden is aan de Hogeschool Utrecht. Want in veel gevallen gaat de ondernemer slechter presteren en nemen de kansen op verkoop alleen maar verder af. In het slechtste geval moet hij zijn bedrijf sluiten zonder enige opbrengst. Voor zover transacties tot stand komen, ligt de prijs veelal 20% à 30% onder het niveau van vóór de crisis, signaleert productmanager Sevkan Cevirgen van de KvK Nederland. ‘De situatie voor de scheidende ondernemer is dan niet dramatisch, maar hij heeft wel minder pensioen beschikbaar dan verwacht.’

Banken

De waarde van het bedrijf kan verder dalen onder invloed van een kritische opstelling van banken. Kopers krijgen een overname niet gemakkelijk gefinancierd. Banken hanteren een ‘down-side scenario’: ze willen weten wat er gebeurt als de omzet opeens met 10% of 20% daalt, zoals zich voordeed tijdens de jongste recessie. ‘De onderneming kan daarmee 30% à 50% in waarde zakken ‘, stelt onderzoeker Van Teeffelen. De onderhandelingen over de prijs moeten dan nog beginnen en kunnen voor verdere druk zorgen. ‘Het blijft uiteindelijk de vraag wat een koper voor een bedrijf wil neertellen.’ Wat de verkoop extra bemoeilijkt is het gebrek aan gegadigden voor mkb-bedrijven, met uitzondering van horeca en detailhandel. Ook voor ICT en consultancy bestaat weer meer animo. Maar voor zakelijke dienstverleners op financieel gebied is weinig interesse.

Start-ups 

Veel beginnende ondernemers geven er de voorkeur aan zelf een bedrijf te stichten in plaats van een overname te doen. Of dat altijd een goede keuze is, waagt Van Teeffelen te betwijfelen.

Kopers van een bestaande onderneming hebben een grotere overlevingskans dan starters, concludeert hij na onderzoek. Na vijf jaar is 96% van de kopers nog actief, tegenover 50% van de starters.